Martin Eden'in rastlantı sonucu girdiği bir malikanede karşılaştığı her şey yabancıdır. Ömrünü denizlerde geçirmiş olan genç adam, bu evde akşam yemeğine davet edilmiştir. Lüks ve şatafat içinde yaşayan Morse ailesinin, Martin'den üç yaş büyük kızları Ruth da en az evin içindeki diğer şeyler kadar yabancı, en az onlar kadar parlaktır. Aile ile yediği yemekte tüm aile üyelerinin dünya görüşü, edebiyat, bilim ve sanatta ne kadar bilgili olduklarını görür ve kendisinin de bu açığı kapaması gerektiği sonucuna varır. Ruth'u gördükten sonra Martin'in tek amacı, kendi acınası standartlarından kurtulup Ruth'un seviyesine çıkarak ona ulaşmanın bir yolunu bulmaktır.

Martin, büyük bir tutkuyla kendini eğitmeye başlar. Daha önce hiç çıkmadığı kulüplerden tamamen ayağını keser ve kütüphane yeni uğrak yeri olur. Zorlu denizcilik hayatından ve fiziksel işlerden gelen Martin, kendi çabalarıyla dil bilgisini, felsefeyi ve edebiyatı öğrenir. Özellikle Herbert Spencer ve Nietzsche gibi filozofların düşüncelerine ilgi duyar ve bireysel özgürlüğün, iradenin gücüne olan inancı güçlenir. Gazete ve dergileri de düzenli olarak takip edip politika ile ilgili ayrıntıları anlamaya çalışır. Bir gün önüne, gazete ve dergi yazılarının ücretlendirilmesi ile ilgili bir makale çıkar. Bu yazıda gazetelerin ve dergilerin kendi ödeme politikaları olduğu, ödemelerin kelime başına yapıldığı yazmaktadır. Martin'in denizden kazandığı parayla kıyaslandığında hiç fena değildir. Üstelik yıllardır gemilerle dünyayı dolaşan Martin'in yazacak birçok hikâyesi, söyleyecek pek çok sözü vardır. Kararını verir; yazar olacaktır.

Ruth'u görmek umuduyla seyretmeye gittiği bir gösteride Lizzie Connolly ile tanışır. Kız, iri yarı, yakışıklı ve sempatik Martin Eden'den çok etkilenir. Lizzie bir konserve fabrikasında işçi olarak çalışmaktadır. Martin, Lizzie'nin fiziksel özellikleri ile Ruth'unkileri tartar. Lizzie'nin çalışmaktan yıpranmış kaba elleri ile Ruth'un zarif, yumuşacık ellerini kıyasladığında, Martin Ruth'a olan hislerinin daha da yoğunlaştığını hissederek Lizzie'den uzaklaşır.

Martin, yazarlık alanında başarılı olabilmek için büyük çaba gösterir. Yazdığı makale ve hikâyeleri dergilere gönderir, fakat sürekli reddedilir. Açlık sınırında yaşarken bile umudunu kaybetmez ve inatla yazmaya devam eder. Bir yandan da yazdıklarını Ruth'a okutmaktadır. Kendisine olan ilgisini ilk andan itibaren hisseden Ruth, Martin'in bu çabasını hayret ve hayranlıkla takip etmekte ve adamın kendisine olan ilgisine kayıtsız kalmamaktadır. Ruth'un ailesi bu ilişkiye kaygıyla bakmaktadır. Aile, kızlarının bu hevesten bir an önce vazgeçmesini umut etmektedir. Onlar, Martin’in iş bulup "gerçek bir adam" olması gerektiğini düşünerek ona baskı yaparlar. Ruth, Martin’i sevse de onun entelektüel mücadelesini anlamakta zorlanır ve onun geçim sıkıntısı içinde yaşayan bir yazar olmasına sıcak bakmaz. Martin, Ruth'tan iki yıl ister. İki yıl içinde yazıları hak ettiği itibarı görmezse onun istediği gibi kendisi için başka bir memuriyet bulacaktır.

Morse ailesi kadar Martin'in kendi ailesi de bu yazarlık denemelerine karşıdır. Martin'in bir ablası ve bir de kız kardeşi vardır. Ablası bir bakkalla evlidir, kendisi de çamaşırcılık yapmaktadır. Boy boy çocuklara bakmak hiç de ucuz değildir. Martin, bu çiftin kendilerine kiraladığı evin bir odasında kalmaktadır. Enişte Martin'i, Martin de enişteyi pek sevmez. Kız kardeşi ise fabrikada çalışmaktadır ve bisiklet tamircisi sevgilisi ile evlilik planları yapmaktadır. Bu iki kardeş ve iki enişte, Martin'in bu yazma hevesinden vazgeçip adam gibi bir iş yapması gerektiğini düşünmektedir.

Denizde biriktirdiği para suyunu çekince Martin, geçimini sağlamak için bir çözüm üretmek zorunda kalır. San Francisco'nun iç kesimlerinde bir otelde çamaşırcılık işi bulur ve burada patronluğunu yapan diğer çamaşırcı Joe Dawson ile iyi arkadaş olur. Bu çok ağır bir iştir. Gün boyu hatta çoğu gece durmadan çamaşır yıkar ve kolalarlar. Bu dönemde Martin, okuma ve yazma işine ara vermek zorunda kalır. İş genç adamı o kadar çok yorar ki iş dışındaki zamanlarda sadece uyur. Bu uzaklaşma Martin'e iyi gelir. Yazdıklarına ve okuduklarına yeni bir gözle bakmasını sağlar. Ama bir süre sonra artık okumaya ve yazmaya geri dönebilmek için işi bırakmaya karar verir. Teyzesinin yanına şehir dışına giden Ruth da Oakland'a geri dönmüştür. Martin'in ondan uzak kalmaya hiç niyeti yoktur. Martin’le beraber Joe da işi bırakır. Çocukluğundan bu yana çamaşırhanelerde çalışan genç, biraz serserilik etmeye niyetlidir. Martin, onu San Francisco'da bırakarak Oakland'a döner.

Daha az harcaması gerektiğini düşünen Martin, ablasının evindeki kiralık odasından daha fakir bir semtte, daha ucuz bir odaya taşınır. Yeni ev sahibesi Maria Silva, yoksulluğun her haline vakıf, zorluklar içinde bir hayatı olmuş bir kadındır. O ve çocukları, Martin'in misafirliği döneminde bir aile gibi olmuştur. Martin başka kimseden görmediği ilgi ve sevgiyi bu ailede görmüştür.

Morse'ların evinde bir yemekte tanıştığı Russ Brissenden kısa sürede Martin'in en iyi arkadaşı olur. Martin'in yazdıklarını hevesle okur, yorum yapar, kendi yazdıklarını Martin'e okutur. Brissenden kendini adamış bir sosyalisttir ve Eden'ı "gerçek pislik" adını verdiği bir grup amatör filozofla tanıştırır. Martin, bu insanlarla yaptığı sohbetle kafasında bazı şeyleri daha iyi oturtur ve felsefi açıdan bir aydınlanma yaşar. Brissenden ileri derecede verem hastasıdır. Yakın zamanda öleceğinin farkındadır. Martin'i, şehir hayatı onu yutmadan önce yazmayı bırakıp denize dönmesi ve dünyayı gezip görmesi için yönlendirir. Rutha sırılsıklam aşık Martin için bu önerinin bir kıymeti yoktur.