Gurur ve Önyargı
Pride and Prejudice (1813)
Pride and Prejudice (1813)
Jane Austen’ın başyapıtı Gurur ve Önyargı, 19. yüzyıl İngiltere’sinde geçen, sınıf, evlilik ve bireysel yargılar üzerine keskin bir toplumsal eleştiridir. Roman, beş kız kardeşin yer aldığı Bennet ailesinin evlilik umutları üzerinden şekillenir. Hikâyenin merkezinde, zeki ve bağımsız ruhlu Elizabeth Bennet ile gururlu ve zengin Bay Darcy’nin çatışmalı ilişkisi yer alır. İlk izlenimler, önyargılar ve toplumsal beklentiler bu ilişkiyi karmaşık bir hale getirir.
DİKKAT!!!
Bundan sonrası Spoiler içerir
Netherfield Park’a taşınan zengin genç beyefendi Bay Bingley, yakınlardaki Longbourn’da yaşayan Bennet ailesinde büyük heyecan yaratır. Beş kızını evlendirmeyi kafasına koymuş Bayan Bennet için bu büyük bir fırsattır. Bingley, Bennet’lerin en büyük kızı Jane ile hemen yakınlaşır. Ancak Bingley’nin arkadaşı Bay Darcy, Elizabeth’i kibirli tavırlarla reddettiği için ilk izlenimlerde antipati toplar.
Sosyal etkinliklerde Darcy, Elizabeth’in zekâsına hayran kalmaya başlar. Jane ise Bingley’nin malikanesine yaptığı ziyarette hastalanınca birkaç gün orada kalır; bu süreçte Elizabeth de kız kardeşini ziyarete gider. Darcy’nin ilgisi giderek artar, bu da Bingley’nin kız kardeşi Bayan Bingley'nin kıskançlığını körükler.
Elizabeth, Bay Collins’in evlenme teklifini geri çevirir. Aynı dönemde Wickham adında yakışıklı bir subayla tanışır; Wickham, Darcy’yi kötü biri gibi tanıtır. Ardından Darcy, Elizabeth’e evlenme teklif eder ancak Elizabeth hem onu kibirli bulduğu hem de Jane ve Wickham konusunda yaptıkları nedeniyle reddeder. Darcy’nin ardından bıraktığı mektup, olaylara farklı bir bakış kazandırır ve Elizabeth’in yargıları sarsılır.
Devamı kitapta...
Türkiye'deki hemen hemen tüm yayın evleri tarafından basılan bir kitaptır. Çoğunlıkla ismi yanlış bir çeviri ile "Aşk ve Gurur" olarak geçse de doğru çeviri "Gurur ve Önyargı"dır. Benim okuduğum, İş Bankası Yayınları'nın Hasan Ali Yücel serisinde orijinal ismi "Gurur ve Önyargı" kullanılmıştır. 424 sayfalık, 2019 yılında basılan bu versiyonun çevirmeni de Hamdi Koç'tur.
Elizabeth’in içgörüsü ve Darcy’nin dönüşümü, aşkın gelişimini klasik bir yapıyla sunar. Austen, kadınların ekonomik güvencelerle sınırlı evlilik seçimlerini sorgularken mizah ve gözlem gücüyle dönemin ahlakını irdeler. Karakterler arasındaki diyaloglar, ironik anlatım ve incelikli detaylarla roman hâlâ güncelliğini korur. Aşk ve Gurur, yalnızca bir aşk hikâyesi değil, aynı zamanda karakter olgunlaşması ve sosyal farkındalık öyküsüdür. Yayınlandığı 1813 yılından bu yana edebi etkisini sürdürmeye devam etmektedir
Pride and Prejudice (Gurur ve Önyargı), Jane Austen’ın en sevilen romanlarından biri olarak defalarca ekranlara uyarlandı. 1995 yılında BBC tarafından dizi formatında çekilen uyarlama, Colin Firth’ün canlandırdığı Mr. Darcy karakteriyle özellikle büyük beğeni topladı. 6 bölümlük bu versiyon, dönemin atmosferini ve karakter derinliğini başarıyla yansıtarak adeta kült statüsüne ulaştı.
2005 yılında ise Hollywood, Keira Knightley ve Matthew Macfadyen’in başrollerini paylaştığı yeni bir sinema uyarlamasıyla karşımıza çıktı. Bu versiyon daha sinematik, daha kısa sürede anlatılan ama duygusal yoğunluğu güçlü bir uyarlama olarak dikkat çekti. Görselliği ve müzikleriyle geniş kitlelere ulaştı.
Bridget Jones’un Günlüğü kitabı, bu klasik eserin modern bir uyarlamasıdır. Kitabın yazarı Helen Fielding erkek karakterin ismini olduğu gibi koruyarak Mr. Darcy olarak kullandı, kitap çok satanlar listesinde uzun süre kalınca Hollwood bu kitabı da filme uyarladı. Aldığı yoğun ilgi sayesinde devam filmleri de geldi. Hatta filmde Mr. Darcy karakterini yine Pride and Prejudice BBC dizi uyarlamasında MR Darc olarak büyük beğeni toplayan Colin Firth canlandırmıştır. Bu da Austen hayranları için hoş bir gönderme niteliğindedir.
Mesajınız Var filmi de, Gurur ve Önyargı'nın modern bir yorumudur. Tıpkı Elizabeth ve Darcy gibi, filmdeki karakterler de (Kathleen ve Joe) başlarda birbirlerinden hoşlanmaz, ön yargılara kapılırlar. Ancak zamanla birbirlerinin iç dünyasını keşfeder, yanlış anlamaları aşar ve aralarındaki duygusal bağ güçlenir. Kitapta olduğu gibi, filmde de gurur ve önyargı çatışması, karakter gelişimiyle çözülür. Filmde kitaba sık sık gönderme yapılır. İkilinin ilişkileri şekillenirken kitap ile Elizabeth ve Darcy arasındaki ilişki hep gündemdedir